Gamen is al lang niet meer slechts een hobby. Voor veel jongeren is het een dagelijks ritueel. En dat is niet toevallig. Gameontwikkelaars maken slim gebruik van beloningssystemen: mechanismen die spelers blijven motiveren om terug te keren. Maar hoe werkt dat precies? En wat zijn de risico’s?
Virtuele schatten als digitale wortel
In veel games krijgen spelers beloningen zodra ze een opdracht afronden of een doel behalen. Denk aan virtuele valuta, zeldzame items of ervaringspunten. Deze beloningen activeren het beloningscentrum in de hersenen, waardoor dopamine vrijkomt. Het gevolg? Spelers willen meer. Dit proces lijkt sterk op hoe gokverslaving werkt. Vooral bij jonge spelers is dit extra risicovol, omdat hun hersenen nog volop in ontwikkeling zijn.
In dit stuk over beloningsmechanismen in gameverslaving wordt duidelijk uitgelegd hoe belonen op onvoorspelbare momenten (zogenaamde “variable rewards”) jongeren extra gevoelig maakt. Het blijft namelijk spannend: komt er bij de volgende klik een nieuwe verrassing?
Virtuele valuta: onzichtbaar maar niet onschuldig
Veel games maken gebruik van virtuele valuta die je kunt kopen met echt geld. Het gebruik hiervan zorgt ervoor dat jongeren geen direct inzicht hebben in hoeveel geld ze daadwerkelijk uitgeven. Al eerder schreven we over virtuele valuta in games en hoe dit kan leiden tot een vertekend beeld van waarde en kosten. Jongeren ontwikkelen hierdoor sneller impulsief koopgedrag en het gevaar van financiële problemen ligt op de loer.
Waarom jongeren extra kwetsbaar zijn
Het brein van jongeren is nog in ontwikkeling, vooral het gedeelte dat verantwoordelijk is voor planning en impulscontrole. Games maken hier slim gebruik van met beloningssystemen. Ze geven net genoeg beloning om jongeren betrokken te houden, maar ook genoeg frustratie om het nóg een keer te proberen. Juist omdat jongeren nog leren omgaan met impulsen, zijn ze extra vatbaar voor de verleidingen van deze slimme game-ontwerpen.
Wat kun je als school of ouder doen?
Bewustwording is essentieel. Door jongeren te leren hoegames ontworpen zijn om hen te beïnvloeden, worden ze bewuster van hun eigen gedrag. Hier ligt een taak voor ouders, maar ook het onderwijs kan ondersteunen.
Bij Digiwijzer helpen wij scholen met precies dat. Onze digicoach geeft gastlessen over onderwerpen als gamen, schermtijd en meer. Samen maken we jongeren weerbaarder in een digitale wereld vol triggers.
