Australië heeft besloten dat jongeren onder de 16 jaar geen toegang meer krijgen tot Twitch. De reden is dat Australië Twitch een groot risico vindt voor jonge kijkers. Livestreams worden steeds populairder, maar ze zijn ook steeds minder voorspelbaar. Er is geen tijd om content te filteren, waardoor jongeren in één klik terechtkomen bij gokken, schelden, ongepaste uitdagingen of contact met onbekenden. Dat een land nu zo’n duidelijke grens stelt, laat zien dat we ons in Nederland moeten afvragen of jongeren voldoende begeleiding krijgen bij het gebruik van livestream platformen.
Waarom landen ingrijpen: livestreams zijn niet gemaakt voor jonge gebruikers
Twitch lijkt onschuldig, want jongeren kijken vooral naar gamers, muziekstreams of influencers die “gezellig” live zijn. Toch laat de praktijk iets anders zien. Een livestream is rauw, direct en ongefilterd. Streamers reageren meteen op chatberichten en kunnen elk moment iets onverwachts doen. Daardoor worden jongeren zonder waarschuwing blootgesteld aan schokkende of misleidende beelden. Bovendien zijn livestreams commercieel aantrekkelijk. Veel streamers verdienen geld via donaties, reclame en soms zelfs via gok-elementen. Jongeren begrijpen die verleiding vaak niet. Ze zien streamers als vrienden, terwijl er juist een zakelijke laag onder zit.
Daarnaast brengt het zelf maken van livestreams grote risico’s mee. Jongeren die zelf streamen, laten vaak meer van zichzelf zien dan ze doorhebben. Hun kamer, hun schoolshirt, hun emoties en soms zelfs hun woonadres zijn zichtbaar. Ze reageren live op mensen die ze niet kennen. Dat maakt hen kwetsbaar voor druk, uitdagingen, pestgedrag of manipulatie. Omdat alles realtime gebeurt, is er geen moment om na te denken of iets verstandig is.
Wat betekent dit voor Nederlandse ouders en scholen?
Het verbod in Australië maakt duidelijk dat jongeren niet genoeg beschermd zijn. Ook in Nederland zien we dat veel jongeren urenlang streams kijken zonder te begrijpen hoe risicovol dat kan zijn. Ze raken emotioneel betrokken bij streamers, worden onzeker door vergelijkingen of voelen zich verplicht om mee te doen aan donaties. En omdat livestreams geen pauzeknop hebben, worden jongeren continu beïnvloed door wat anderen op dat moment doen, zeggen of van hen verwachten.
Voor ouders en scholen betekent dit dat gesprekken over livestreams onvermijdelijk zijn. Jongeren moeten leren herkennen wanneer ze worden gemanipuleerd, wanneer een streamer gedrag inzet om geld te verdienen en wanneer contact met onbekenden riskant wordt.
Moeten wij in Nederland óók nadenken over grenzen?
Het besluit in Australië roept vooral de vraag op hoe wij in Nederland omgaan met livestreamplatformen zoals Twitch. Een volledig verbod lijkt hier niet snel te komen, maar het gesprek of we bepaalde grenzen moeten stellen, is wel relevant. Misschien gaat het niet om blokkeren, maar om beter toezicht, strengere leeftijdscontroles of duidelijke afspraken binnen gezinnen en scholen. Het is waardevol om te onderzoeken welke aanpak past bij onze manier van opvoeden en onderwijs geven.
Wat jongeren sowieso moeten leren, is hoe livestreams werken, welke trucs streamers gebruiken om kijkers vast te houden en waarom livecontent nooit echt gecontroleerd of voorspelbaar is. Ze moeten begrijpen wat ze wel en niet delen, hoe ze omgaan met druk vanuit de chat en hoe ze herkennen wanneer iemand verkeerde bedoelingen heeft. Ouders kunnen hen daarbij helpen door mee te kijken, vragen te stellen en samen te bespreken waarom livestreams zo aantrekkelijk zijn. Door dit gesprek open te houden, ontstaat er ruimte om samen te bepalen wat werkt, zonder direct naar zware maatregelen te grijpen.
