Jongeren groeien op met smartphones, sociale media en algoritmes. Dat is geen bijzaak meer. Het is hun dagelijkse leefwereld. Opgroeien in een digitale wereld heeft daarom grote invloed op hoe jongeren leren, communiceren en zichzelf ontwikkelen.
Als het team van Digiwijzer zien wij dagelijks hoe die digitale realiteit kansen biedt. Tegelijkertijd brengt ze ook risico’s met zich mee. Daarom is het belangrijk om te begrijpen wat deze wereld écht betekent voor jongeren.
Altijd online, altijd verbonden
Voor veel jongeren is online zijn vanzelfsprekend. Ze maken huiswerk met hun laptop. Ze onderhouden vriendschappen via apps. En ze ontdekken de wereld via video’s en sociale platforms. Dat betekent echter niet dat ze automatisch digitaal vaardig zijn.
Integendeel. Jongeren weten vaak goed hoe technologie werkt. Maar ze missen regelmatig het inzicht wat technologie met hen doet. Denk aan invloed van algoritmes, groepsdruk of constante prikkels. Dit zien we ook terug binnen onze visie op digitale opvoeding.
De invloed van schermen op ontwikkeling
Schermen spelen een centrale rol in het dagelijks leven. Dat heeft invloed op concentratie, slaap en sociaal gedrag. Jongeren schakelen continu tussen prikkels. Daardoor wordt rust steeds schaarser.
Bovendien verloopt communicatie vaker via tekst en beeld. Non-verbale signalen ontbreken. Dat kan leiden tot misverstanden of onzekerheid. Vooral bij gevoelige onderwerpen.
Daarnaast spelen sociale media een grote rol in zelfbeeld en identiteit. Likes, views en reacties voelen als meetinstrumenten voor succes. Dat kan druk geven. Zeker in een fase waarin jongeren zichzelf nog aan het ontdekken zijn.
De keerzijde van digitaal opgroeien
Naast kansen zijn er ook duidelijke risico’s. Jongeren krijgen al vroeg te maken met online verleidingen, sociale druk en onveilige situaties. Denk aan cyberpesten, online sexting, grooming of blootstelling aan schadelijke content. Daarnaast vinden veel jongeren het lastig om nepnieuws te herkennen. Of om grenzen te stellen aan hun online gedrag. Ook constante bereikbaarheid kan zorgen voor stress en slaapproblemen.
Binnen onze visie op digitale opvoeding benadrukken wij dat jongeren hierin begeleiding nodig hebben. Niet door angst te zaaien, maar door hen te leren omgaan met deze digitale risico’s. Likes, views en reacties voelen als meetinstrumenten voor succes. Dat kan druk geven. Zeker in een fase waarin jongeren zichzelf nog aan het ontdekken zijn.
Samen verantwoordelijk
Jongeren hebben geen verbod nodig. Ze hebben begeleiding nodig. Dat begint met het gesprek. Op school, maar ook thuis. Niet alleen over regels, maar juist over keuzes en gevolgen.
Opgroeien in een digitale wereld vraagt om samenwerking. Onderwijs, ouders en professionals hebben allemaal een rol. Door kennis te delen en jongeren serieus te nemen, ontstaat er ruimte voor groei.
Voor ouders betekent dit onder andere bewust omgaan met regels, gesprekken en begeleiding. Online toezicht is geen controle, maar betrokkenheid. Ouders kunnen bijvoorbeeld duidelijke afspraken maken, in gesprek blijven over online ervaringen en stap voor stap meekijken, zonder direct te controleren of te wantrouwen.
