AI-chatbots rukken razendsnel op in het leven van jongeren. Waar chatten ooit voorbehouden was aan vrienden of familie, praten jongeren nu steeds vaker met een virtuele vriend. Van het delen van geheimen tot het zoeken van emotionele steun: voor een groeiende groep voelt een AI als een vertrouwenspersoon. Maar hoe veilig is dat eigenlijk?
Jongeren zoeken steeds vaker steun bij AI
Uit recent onderzoek blijkt dat 1 op de 10 jongeren in Nederland AI gebruikt als een soort therapeut. Platforms zoals Replika of Character.ai bieden laagdrempelige gesprekken met een ‘persoonlijkheid’ naar keuze. Jongeren vinden een AI-chatbot zelfs toegankelijker dan een echte psycholoog. Tieners in de VS gebruiken AI massaal en delen intieme details alsof het echte vrienden zijn. Maar wat gebeurt er met die gegevens?
Virtuele vriendschap: écht of een illusie?
Voor veel jongeren is de aantrekkingskracht logisch. Een AI bot oordeelt niet, is altijd beschikbaar, reageert vriendelijk en onthoudt gesprekken. Bovendien kunnen jongeren volledig anoniem praten over wat hen dwarszit. Toch is die toegankelijkheid ook precies wat het zo risicovol maakt. De vriendschap is namelijk eenzijdig. AI voelt misschien vertrouwd, maar de technologie wordt gestuurd door commerciële belangen en algoritmes.
Hierdoor kunnen jongeren een vertekend beeld krijgen van wat echte vriendschappen zijn. Een AI-chatbot zegt namelijk altijd wat je wilt horen. Maar leert een kind dan nog omgaan met conflict, afwijzing of kritiek?
Bedrijven met andere bedoelingen
Het gevaar zit niet alleen in de emotionele kant. Uit onderzoek van AD blijkt dat bedrijven achter AI-vrienden vaak verdienmodellen bouwen op de informatie die jongeren delen. Van persoonlijke voorkeuren tot psychische problemen: alles kan worden opgeslagen, geanalyseerd en zelfs doorverkocht. De privacy van jongeren staat daarmee onder druk.
AI-chatbots verdwijnen voorlopig niet. Daarom is het belangrijk dat jongeren leren wat de grenzen zijn van dit soort technologie.
Daarnaast is het voor ouders en opvoeders belangrijk om in gesprek te blijven over o.a. AI-vriendschappen. Want ook al zijn deze bots nieuw, de behoefte om erbij te horen en steun te vinden is van alle tijden.
