Digitale dilemma’s: Wat doet AI, gamen en social media met kinderen?

Lachende jongen op de bank met tablet in de hand, symbool voor speels en actief digitaal mediagebruik

Zijn technologieën als AI, games en social media nu goed of slecht voor onze kinderen? Volgens een recente position paper van het Trimbos-instituut is het tijd om dat zwart-wit denken los te laten. In plaats daarvan moeten we leren begrijpen hoe digitale middelen werken, waarom kinderen ze gebruiken en wat de risico’s en kansen zijn. En vooral: hoe we hier als ouders en onderwijs verstandig mee omgaan.

Niet alleen risico’s, maar ook kansen

Veel gesprekken over digitale media gaan over verslaving, afleiding of angst voor schadelijke content. Maar dat is slechts één kant van het verhaal. Digitale technologie biedt ook veel voordelen: jongeren kunnen online hun identiteit vormen, sociale steun ervaren of creatief zijn. Trimbos stelt terecht dat het niet eerlijk is om media zoals TikTok, ChatGPT of Roblox enkel als “slecht” te bestempelen. De impact hangt sterk af van hoe kinderen ze gebruiken, en in welke context.

Digitale veerkracht als basis

In plaats van technologie te verbieden of wantrouwen, is het zinvoller om kinderen te leren hoe ze er goed mee om kunnen gaan. Dat noemen we digitale veerkracht: weten hoe je grenzen stelt, omgaan met verleidingen, kritisch denken over wat je online ziet. Kinderen die digitaal weerbaar zijn, staan sterker tegenover groepsdruk, manipulatieve algoritmes of online pesten. Digitale veerkracht helpt kinderen ook beter om te gaan met negatieve ervaringen, zoals stress door constante notificaties of cyberpesten.

Jong geleerd, digitaal weerbaar

Juist in de basisschoolleeftijd worden digitale gewoontes gevormd. Toch ontbreekt het in veel scholen nog aan structurele aandacht voor onderwerpen als schermtijd, sociale media, AI of gamen. Daarom zetten wij als Digiwijzer in op concrete en praktische ondersteuning. Met onze lessen op school leren leerlingen bijvoorbeeld hoe algoritmes werken, waarom apps verslavend zijn en hoe je omgaat met groepsdruk in WhatsApp-groepen.

Het Trimbos-instituut roept op tot meer samenwerking tussen jeugd, ouders, zorg, onderwijs en beleid. Scholen spelen hierin een sleutelrol. Door digitale vaardigheden te integreren in het curriculum én het gesprek aan te gaan over onderliggende thema’s als zelfbeeld, sociale druk of autonomie, kunnen we kinderen écht voorbereiden op een gezonde digitale toekomst.

Bij Digiwijzer helpen we scholen met praktische tools, inspirerende lessen en deskundige begeleiding. Wil jij weten hoe jouw school digitale veerkracht kan versterken? Neem contact met ons op. We denken graag met je mee.