TikTok lijkt op het eerste gezicht onschuldig en vol humor. Maar hoe veilig is het platform als jongeren van 14 jaar al binnen één uur geconfronteerd worden met seksuele content? Uit onderzoek van NRC blijkt dat de zogenaamd gepersonaliseerde For You Page (FYP) al snel verandert in een digitale valkuil voor jonge gebruikers.
Seksuele content binnen een uur
NRC maakte een account aan met als leeftijd 14 jaar. Het resultaat: binnen een uur verschenen er video’s met suggestieve teksten, verwijzingen naar seks en zelfs codes die leidden naar expliciete content. Wat begint als onschuldige virale filmpjes, evolueert razendsnel naar video’s over relaties en seksueel gedrag.
Dit gebeurt allemaal zonder dat jongeren er actief naar zoeken. Door slechts te blijven hangen op een bepaalde video of er per ongeluk op te klikken, wordt de content op de FYP automatisch aangepast. Interactie met deze suggestieve video’s leidde zelfs tot verwijzingen naar zogeheten ‘Pay Gorn’, een codewoord voor pornografische content van homoseksuelen.
Slimme trucs en verborgen boodschappen
Hoewel TikTok officieel geen seksuele content toestaat, weten gebruikers het systeem slim te omzeilen. Via filters, hashtags en codewoorden blijven ongepaste video’s toch zichtbaar. Denk aan:
- Flashtok: video’s waarin mensen minder dan een seconde hun geslachtsdelen tonen.
- White Shampoo: een trend waarbij ‘sperma’ gecodeerd wordt benoemd, met als gevolg honderden video’s van masturberende mannen.
- Kinderlijke filters: om de echte inhoud te verhullen, gebruiken makers filters met cartoonachtige of schattige plaatjes, waardoor het lijkt alsof de content onschuldig is.
Dit maakt het voor jongeren nog moeilijker om in te schatten wat veilig is en wat niet.
Jongeren als doelwit?
Wie deze video’s maakt en voor wie ze bedoeld zijn, is vaak onduidelijk. De meeste accounts zijn anoniem of bevatten slechts één of twee video’s. Toch lijken sommige seksuele trends gericht op jongeren. Door gebruik te maken van kinderlijke elementen en ogenschijnlijk onschuldige titels, wordt een jonge doelgroep actief verleid tot het bekijken van seksueel getinte video’s.
Wat kun je als ouder of school doen?
De uitkomsten van het NRC-onderzoek laten zien dat zelfs een leeftijdsinstelling van 14 jaar weinig bescherming biedt tegen schadelijke content op TikTok. Jongeren worden geconfronteerd met een digitale werkelijkheid waarin seksueel getinte video’s razendsnel hun weg vinden naar de tijdlijn. Dat is zorgwekkend.
Om jongeren beter te beschermen tegen schadelijke content, heeft de Europese Commissie nieuwe regels ingevoerd via de Digital Services Act. Deze wet verplicht platforms zoals TikTok om sneller op te treden tegen ongepaste inhoud en transparanter te zijn over hun algoritmes.
Bij Digiwijzer zien we hoe lastig het voor kinderen is om online grenzen te herkennen. Onze digicoaches geven lessen op scholen over thema’s als social media, online seksualiteit en grooming. We bieden concrete handvatten waarmee jongeren leren om risico’s te herkennen én te vermijden. Wil je als ouder, leerkracht of school meer grip krijgen op het digitale gedrag van jongeren? Bekijk dan onze lessen of nodig een digicoach uit in de klas.
