Jongeren verdwijnen van social media: zoeken naar rust in een digitale wereld

Smartphone met social media-iconen waar een rood kruis overheen staat, als symbool voor jongeren die bewust minder social media gebruiken.

Steeds vaker zien we dat jongeren verdwijnen van social media. Ze verwijderen apps, loggen minder vaak in of nemen bewust pauzes. Tegelijkertijd blijkt dat volledig stoppen lastig is. Jongeren willen minder op hun telefoon zitten, maar ervaren ook dat social media diep verweven is met hun sociale leven. Deze spanning zegt veel over digitale druk, gewoontevorming en welzijn.

Jongeren verdwijnen van social media door digitale overbelasting

Een belangrijke reden waarom jongeren verdwijnen van social media is overprikkeling. Notificaties, eindeloze feeds en de druk om te reageren zorgen voor onrust. Veel jongeren geven aan dat ze continu ‘aan’ staan en moeite hebben om echt te ontspannen.

Uit recente inzichten blijkt dat jongeren wel degelijk verlangen naar minder schermtijd, maar dat het door sociale verwachtingen moeilijk is om offline te blijven. Groepsapps, schoolzaken en vriendschappen lopen vaak via social media, waardoor afstand nemen niet vanzelfsprekend is.

Minder op de telefoon willen, maar niet zonder social media kunnen

Een opvallend spanningsveld is dat jongeren zelf aangeven minder op hun telefoon te willen zitten, terwijl ze social media niet willen of durven loslaten. Angst om iets te missen speelt daarbij een grote rol. Niet meedoen voelt soms alsof je buiten de groep valt.

Dit verklaart waarom jongeren niet massaal verdwijnen van social media, maar kiezen voor bewuste vermindering. Ze verwijderen bepaalde apps, stellen tijdslimieten in of beperken hun gebruik tot specifieke momenten.

Vergelijken en sociale druk blijven invloedrijk

Social media versterkt vergelijking. Jongeren zien voortdurend hoe anderen eruitzien, wat zij doen en hoe populair zij zijn. Dat kan zorgen voor onzekerheid en prestatiedruk. Vooral tijdens de puberteit, wanneer het zelfbeeld nog volop in ontwikkeling is, kan dit zwaar wegen.

Juist daarom verdwijnen jongeren van social media of nemen ze afstand. Niet omdat ze geen contact willen, maar omdat ze merken dat het hun zelfvertrouwen en stemming beïnvloedt.

Wat vraagt deze ontwikkeling van ouders en scholen?

Voor ouders en scholen is deze ontwikkeling een belangrijk signaal. Jongeren voelen zelf aan dat hun telefoongebruik invloed heeft op hun welzijn, maar weten niet altijd hoe ze daar grip op krijgen. Verbieden werkt zelden. Begrip en begeleiding zijn essentieel.

Binnen het onderwijs ligt een belangrijke rol om mediawijsheid bespreekbaar te maken. Niet alleen door regels, maar door samen te kijken naar hoe social media werkt, waarom loslaten moeilijk is en hoe jongeren gezonde grenzen kunnen stellen.

Mediawijsheid als basis voor bewuste keuzes

Jongeren verdwijnen van social media omdat zij zoeken naar balans. Mediawijsheid helpt jongeren begrijpen waarom social media zo aantrekkelijk is en waarom stoppen lastig voelt. Dat inzicht geeft rust en vergroot zelfregie.

Dat jongeren verdwijnen van social media betekent niet dat het probleem is opgelost. Het laat zien dat jongeren worstelen met een digitale omgeving die altijd beschikbaar is. Juist daarom blijft het gesprek nodig.

Door jongeren serieus te nemen en hen te ondersteunen bij het vinden van balans, helpen we hen sterker en weerbaarder te worden in een digitale wereld.