Online haat en discriminatie zijn helaas dagelijkse kost geworden op sociale media. Uit nieuw onderzoek van Kennisplatform Integratie & Samenleving (KIS) blijkt dat veel jongeren zich machteloos en onveilig voelen wanneer ze online worden gediscrimineerd. Of het nu gaat om afkomst, geloof, seksuele voorkeur of uiterlijk: de gevolgen zijn groot en raken diep.
Jongeren durven zich minder uit te spreken
In het rapport van KIS geven jongeren aan dat ze zich online steeds vaker moeten aanpassen. Ze verwijderen reacties, vermijden bepaalde onderwerpen of stoppen helemaal met posten. Vooral jongeren met een migratieachtergrond, LHBTQ+-jongeren en meisjes krijgen te maken met haatreacties. Het gevoel van onveiligheid zorgt ervoor dat zij zich minder vrij voelen om hun mening te geven of zichzelf te laten zien.
Van machteloosheid naar mentale druk
De emotionele impact is groot. Jongeren voelen zich machteloos, verdrietig of boos als ze slachtoffer worden van online discriminatie. Veel van hen hebben het gevoel dat melden geen zin heeft. Berichten worden zelden verwijderd en daders blijven vaak anoniem. Die frustratie en onmacht kunnen leiden tot stress, slaapproblemen en een lager zelfbeeld. Online haat is dus niet alleen een maatschappelijk probleem, maar ook een mentaal probleem.
Overheid grijpt steviger in
De Rijksoverheid kondigde in juli 2025 een steviger aanpak aan tegen online discriminatie. Er komen strengere regels voor sociale mediaplatforms, zodat haatdragende content sneller wordt verwijderd. Ook moeten platforms beter rapporteren over hun beleid. Dat is een stap in de goede richting, maar volgens onderzoekers blijft het belangrijk om jongeren te leren hoe ze zelf kunnen omgaan met online haat.
Wat kun je doen als ouder of docent?
Het is essentieel dat volwassenen het gesprek aangaan met jongeren. Bespreek wat ze online meemaken, vraag hoe ze zich voelen en neem hun ervaringen serieus. Reageren met begrip en niet met oordeel, is de eerste stap. Samen kun je bekijken wat ze kunnen doen, zoals het blokkeren of rapporteren van accounts, of het zoeken van steun bij vrienden of een docent.
Hoe Digiwijzer helpt
Bij Digiwijzer praten wij tijdens onze lessen over digitale veiligheid, online gedrag en mediawijsheid. Jongeren leren wat online discriminatie is, hoe het ontstaat en, belangrijker nog, hoe ze kunnen reageren. Want het internet hoort een plek te zijn waar iedereen zich veilig en gehoord voelt.
Wil jij dat jouw school aandacht besteedt aan dit thema? Neem dan contact met ons op om de opties door te nemen. Laat ons helpen om leerlingen bewust en weerbaar te maken.
