De recente TikTok oproepen tot terreur laten zien hoe groot de impact van sociale media kan zijn. Volgens berichtgeving van het AD heeft de politie vijftien mensen aangehouden voor het verspreiden van extremistische propaganda via TikTok. Opvallend, en zorgwekkend, is dat een groot deel van de verdachten minderjarig is. Bovendien bereikten sommige video’s meer dan 100.000 kijkers.
Wat betekent dit voor scholen en ouders? En hoe kunnen we voorkomen dat jongeren hierin worden meegezogen?
TikTok oproepen tot terreur bereikten duizenden jongeren
De politie spreekt van propaganda. De filmpjes verheerlijkten terroristisch geweld en riepen op tot haat en extremisme. Omdat TikTok een platform is waar jongeren dagelijks actief zijn, verspreidt dergelijke content zich razendsnel.
Daarnaast werkt het algoritme versterkend. Wanneer een jongere een video bekijkt, deelt of erop reageert, worden soortgelijke video’s sneller opnieuw aangeboden. Daardoor kan iemand ongemerkt in een steeds extremere online bubbel terechtkomen.
Juist op TikTok oproepen tot terreur is dat gevaar groot. Wat begint als ‘nieuwsgierigheid’ kan uitgroeien tot normalisering van geweld.
Waarom minderjarigen extra kwetsbaar zijn
Dat de verdachten minderjarig zijn, maakt deze zaak extra zorgelijk. Jongeren zitten in een fase waarin identiteit, groepsgevoel en erkenning belangrijk zijn. Tegelijkertijd overzien zij vaak de gevolgen van hun online gedrag nog niet volledig.
Bovendien spelen meerdere factoren een rol:
- Jongeren zoeken spanning en sensatie.
- Ze willen ergens bij horen.
- Ze onderschatten juridische gevolgen.
- Ze zien online acties soms als ‘grap’ of ‘uitdaging’.
Toch is het verspreiden van extremistische propaganda strafbaar. Wat online wordt gedeeld, blijft bovendien traceerbaar. De stap van ‘delen’ naar ‘verdachte’ kan sneller gezet worden dan jongeren denken.
De rol van algoritmes bij radicalisering
Sociale media zijn niet neutraal. Het algoritme beloont betrokkenheid. Dat betekent dat schokkende of extreme content vaak meer zichtbaarheid krijgt.
Daarnaast zorgt herhaling voor normalisering. Wanneer jongeren meerdere keren vergelijkbare beelden zien, kan hun referentiekader verschuiven. Daardoor lijkt extreem gedachtegoed minder uitzonderlijk.
Juist daarom moeten we kritisch kijken naar mediagebruik. Niet alleen naar wát jongeren plaatsen, maar ook naar wat zij dagelijks voorgeschoteld krijgen.
Wat kunnen scholen en ouders doen?
Verbieden alleen is niet genoeg. Jongeren hebben begeleiding nodig bij het leren herkennen van manipulatie, propaganda en online beïnvloeding.
Daarom is het belangrijk om:
- Het gesprek open te voeren over extremistische content.
- Uitleg te geven over algoritmes en online beïnvloeding.
- Duidelijk te maken dat online oproepen strafbaar kunnen zijn.
- Signaleren wanneer jongeren plots extreem gedachtegoed delen.
Binnen ons lesmateriaal besteden wij expliciet aandacht aan digitale beïnvloeding, groepsdruk en online verantwoordelijkheid. Ook tijdens ouderavonden gaan wij in op signalen van online radicalisering en hoe ouders hierover in gesprek kunnen blijven.
Want uiteindelijk begint preventie bij bewustwording.
Online propaganda is geen ver-van-je-bed-show
Wat deze zaak duidelijk maakt, is dat extremistische propaganda jongeren daadwerkelijk bereikt. Het gaat niet om een kleine, verborgen online groep. Video’s met meer dan 100.000 weergaven tonen hoe snel schadelijke content zich verspreidt.
Daarom is digitale weerbaarheid geen bijzaak meer. Het is een essentieel onderdeel van opvoeding en onderwijs. Wij zien dagelijks hoe belangrijk het is dat jongeren leren kritisch te denken, online verantwoordelijkheid te nemen en de impact van hun digitale gedrag te begrijpen.
Wilt u binnen uw school structureel aandacht besteden aan mediawijsheid, online beïnvloeding en digitale veiligheid? Dan denken wij graag met u mee over passende lessen of een ouderavond. Samen zorgen we ervoor dat jongeren niet alleen digitaal vaardig, maar ook digitaal weerbaar worden.
