Sextortion, het afpersen van jongeren met intieme beelden, neemt steeds meer toe op populaire platforms zoals Snapchat en Instagram. Criminelen maken hierbij gebruik van de anonimiteit en het vluchtige karakter van deze apps. Jongeren worden misleid om foto’s of video’s te delen en krijgen daarna dreigementen: betaal geld, of je beelden worden verspreid. Dit brengt ernstige risico’s met zich mee, zowel psychisch als sociaal.
Wat is sextortion precies?
Sextortion is een vorm van digitale afpersing waarbij iemand intieme beelden onder druk zet om geld of nieuwe beelden af te dwingen. Vaak begint dit onschuldig: een vriendelijk gesprek, een flirterig compliment of het sturen van een ogenschijnlijk onschuldig plaatje. Daarna volgt de omslag. Jongeren krijgen de eis om meer beelden te sturen of geld over te maken, met de dreiging dat anders alles openbaar komt.
Volgens een reportage van NPO Radio 1 zien experts dat sextortion vooral via Snapchat en Instagram voorkomt, omdat deze platforms massaal gebruikt worden door tieners en de functies van tijdelijk verdwijnende foto’s misbruikt kunnen worden.
Waarom juist Snapchat en Instagram?
Snapchat en Instagram spelen een centrale rol in het sociale leven van jongeren. Foto’s en video’s worden razendsnel gedeeld en vaak als onschuldig gezien. Toch kunnen deze functies tegen hen worden gebruikt. Afpersers spelen slim in op het feit dat jongeren gevoelig zijn voor sociale druk en angst voor gezichtsverlies. Dat maakt hen extra kwetsbaar.
Wat kunnen ouders en scholen doen?
Sextortion bespreekbaar maken is cruciaal. Jongeren moeten weten dat zij nooit de schuld dragen als ze slachtoffer worden. Daarnaast helpt het om duidelijke afspraken te maken over online gedrag, net zoals we dat doen over alcohol of uitgaan.
Bij Digiwijzer zien we dagelijks hoe groot de impact van sextortion kan zijn. Daarom geven onze digicoaches op scholen door het hele land lessen over mediawijsheid, online veiligheid en digitale weerbaarheid. We leren jongeren hoe ze signalen van gevaar kunnen herkennen en wat ze moeten doen als ze in de problemen komen.
Hulp zoeken en melden
Slachtoffers moeten weten dat ze er niet alleen voor staan. Het is belangrijk dat jongeren direct stoppen met betalen, bewijsmateriaal bewaren (screenshots) en aangifte doen bij de politie. In de documentaire Sextortion Tapes van EO wordt pijnlijk duidelijk hoe groot dit probleem is en hoe noodzakelijk goede voorlichting en hulp zijn.
Sextortion via Snapchat en Instagram is een zorgwekkend fenomeen dat jongeren psychisch zwaar kan raken. Door open gesprekken te voeren en jongeren weerbaar te maken, kunnen we de kans op slachtofferschap verkleinen. Digiwijzer helpt scholen, ouders en leerlingen met praktische lessen en adviezen, zodat jongeren beter beschermd zijn in hun digitale wereld.
