Sinds schooljaar 2024-2025 zijn smartphones in het primair onderwijs niet meer toegestaan in de klas. Het doel van deze maatregel is duidelijk: minder afleiding en meer focus tijdens de les. Toch blijkt uit monitoring en recente publicaties dat de afleiding niet volledig is verdwenen. In plaats daarvan verschuift deze naar andere apparaten, zoals laptops, tablets en smartwatches.
Hierdoor ontstaat een nieuwe vraag voor scholen en ouders: hoe ga je om met technologie in de klas als de smartphone niet meer de enige bron van afleiding is?
Smartphones uit de klas: wat is er veranderd?
De afspraak om smartphones uit de klas te weren geldt sinds het schooljaar 2024-2025 voor het primair onderwijs. Veel scholen hebben sindsdien duidelijke regels ingevoerd. Leerlingen laten hun telefoon thuis, stoppen deze in een telefoontas of leveren hem bij binnenkomst in.
Volgens de overheid helpt dit om de concentratie te verbeteren en de sociale interactie in de klas te versterken. Veel scholen merken inderdaad dat er minder wordt geappt of gescrold tijdens de les. Toch betekent dit niet dat digitale afleiding volledig verdwenen is.
Afleiding verschuift naar andere apparaten
Uit recente monitoring blijkt dat leerlingen nog steeds worden afgeleid door technologie. Alleen gebeurt dat nu via andere apparaten. Denk bijvoorbeeld aan:
- Laptops die tijdens de les ook toegang geven tot games of chatapps
- Tablets waarop meldingen binnenkomen
- Smartwatches waarmee leerlingen berichten kunnen ontvangen of sturen
Vooral smartwatches vallen steeds vaker op. Leerlingen kunnen hiermee discreet berichten lezen, meldingen ontvangen of zelfs korte berichten versturen. Omdat het apparaat om de pols zit, is het bovendien lastiger voor docenten om te zien wat er gebeurt. Hierdoor ontstaat een nieuwe uitdaging voor scholen.
De smartwatch: een nieuwe bron van afleiding
Smartwatches worden steeds populairder onder kinderen. Ze worden vaak gezien als een handig alternatief voor een smartphone. Ouders kunnen hun kind bereiken en sommige modellen bieden zelfs locatie- of veiligheidsfuncties. Tegelijkertijd hebben veel smartwatches functies die lijken op die van een telefoon. Denk aan berichten ontvangen, apps gebruiken of meldingen bekijken.
In de klas kan dit alsnog voor afleiding zorgen. Leerlingen kijken even snel op hun horloge wanneer er een melding binnenkomt. Daardoor raakt hun aandacht toch weer bij de les vandaan. Het gevolg is dat scholen opnieuw moeten nadenken over hun beleid rondom digitale apparaten.
Technologie in de klas: duidelijke afspraken zijn essentieel
Een verbod op één apparaat lost het probleem van digitale afleiding niet volledig op. Technologie blijft zich ontwikkelen en leerlingen nemen steeds nieuwe apparaten mee naar school. Daarom draait het uiteindelijk niet alleen om regels, maar ook om duidelijke afspraken en digitale bewustwording. Scholen kunnen bijvoorbeeld nadenken over vragen als:
- Welke apparaten zijn toegestaan in de klas?
- Wanneer mogen leerlingen technologie gebruiken?
- Wat gebeurt er bij overtreding van afspraken?
Daarnaast is het belangrijk dat leerlingen begrijpen waarom deze regels bestaan. Wanneer kinderen weten wat technologie met hun aandacht doet, wordt het makkelijker om hier verantwoord mee om te gaan.
De rol van ouders bij digitale afspraken
Niet alleen scholen spelen een rol. Ook thuis begint digitale opvoeding. Wanneer ouders duidelijke afspraken maken over smartphonegebruik, schermtijd en meldingen, helpt dat kinderen om ook op school beter met technologie om te gaan. Bijvoorbeeld door:
- Meldingen op apparaten te beperken
- Afspraken te maken over wanneer een smartwatch of telefoon nodig is
- Kinderen te leren hun aandacht te beschermen
Als school en ouders hierin samenwerken, ontstaat er meer duidelijkheid voor leerlingen.
Digitale bewustwording bij leerlingen
Regels alleen zijn vaak niet voldoende. Jongeren groeien op in een digitale wereld en gebruiken technologie dagelijks. Daarom is het belangrijk dat leerlingen leren:
- Hoe meldingen hun aandacht beïnvloeden
- Waarom constante prikkels concentratie verstoren
- Hoe ze zelf controle houden over hun schermgebruik
Binnen de gastlessen van het team van Digiwijzer besteden wij hier veel aandacht aan. Onze digicoach gaat met leerlingen in gesprek over onderwerpen zoals telefoongebruik, schermtijd en online gedrag. Zo leren leerlingen niet alleen wat wel en niet mag, maar ook waarom bewuste keuzes belangrijk zijn.
Technologie blijft veranderen
Het weren van smartphones uit de klas was een belangrijke stap om afleiding te verminderen. Toch laat de praktijk zien dat technologie zich blijft ontwikkelen. Wanneer één apparaat verdwijnt, verschijnt vaak een nieuw alternatief. Daarom ligt de oplossing niet alleen in een verbod op apparaten. Veel belangrijker is dat scholen, ouders en leerlingen samen nadenken over gezond technologie gebruik.
Want uiteindelijk gaat het niet alleen om de smartphone of smartwatch, maar om de vraag hoe we technologie inzetten zonder dat het de aandacht en ontwikkeling van kinderen in de weg staat.
