TikTok blijft razend populair onder jongeren. Maar met die populariteit komen ook risico’s. Zo is Skinnytok opnieuw in opmars en dit baart experts grote zorgen. Hoewel TikTok zegt op te treden tegen dit soort content, blijkt veel materiaal alsnog door de mazen van het net te glippen. Wij leggen je uit wat Skinnytok precies is en waarom deze ontwikkeling zorgelijk is.
Wat is Skinnytok precies?
De term Skinnytok verwijst naar een deel van TikTok waar gewichtsverlies, calorieën tellen en eetstoornissen centraal staan. TikTok-gebruikers (waaronder veel jongeren) worden hier blootgesteld aan “thinspiration”-video’s. Volgens EenVandaag waarschuwt ervaringsdeskundige Femke: “Wat ik nu zie is dat mensen die zelf anorexia hebben, video’s maken waarin ze onbedoeld anderen ook aansteken. Je ziet bijvoorbeeld hun ribbenkast of ze delen wat ze eten: dat is heel weinig. Ze zeggen dat het niet de bedoeling is om anderen te triggeren, maar het gebeurt wel.”
Het zijn niet alleen contentcreators met een eetstoornis. Skinnytok staat ook vol met video’s waarin extremistische motivatie om af te vallen wordt gedeeld. Denk aan teksten als: “Je bent geen hond, dus je verdient ook geen snoepje” of “Honger is een teken dat je afslankt”. Deze uitspraken promoten ongezond gedrag en geven jongeren het gevoel dat streng lijnen goed, gezond of zelfs wenselijk is.
Waarom is het zo gevaarlijk?
Volgens Folia zorgt Skinnytok voor een vertekend zelfbeeld en een constante druk om dun te zijn. Als iemand één keer op een “thinspo”-video klikt, is de kans groot dat er daarna tientallen video’s hierover worden voorgeschoteld. Hierdoor raken jongeren snel verstrikt in een schadelijke contentbubbel.
Universitair hoofddocent ontwikkelingspsychologie Wouter van den Bos waarschuwt in het stuk dat jongeren die voortdurend dit soort beelden te zien krijgen, een groter risico lopen op anorexia, boulimia en andere eetstoornissen. Zowel jongens als meisjes zijn kwetsbaar, al lopen meisjes volgens hem een groter risico omdat zij vaker geseksualiseerd worden.
Wat kun je als school of ouder doen?
Er is geen specifieke plek voor Skinnytok online, het is meer een algoritme waarin je terecht kan komen. Hoe behoed je jongeren hier dan voor? Bewustwording is cruciaal. Veel jongeren beseffen niet dat wat ze zien schadelijk kan zijn, zoals bij Skinnytok het geval is. Open gesprekken maken hierin het verschil. Vraag wat jongeren online bekijken, en stimuleer ze om kritisch te leren kijken naar wat social media voorschotelt.
De impact van Skinnytok blijft niet beperkt tot online gedrag; het kan leiden tot serieuze mentale en fysieke problemen. Jongeren die langdurig worden blootgesteld aan dit soort content, kunnen ongezonde denkpatronen en eetgewoonten ontwikkelen. Daarom is het belangrijk dat ouders, docenten en vrienden alert zijn op signalen. Let bijvoorbeeld op plotseling gewichtsverlies, teruggetrokken of somber gedrag, vermijding van eetmomenten, of een obsessieve focus op calorieën en uiterlijk. Schakel hulp in als dat nodig is. Hoe eerder iemand passende begeleiding krijgt, hoe beter. Zoals psycholoog.nl benadrukt: Skinnytok kan diep ingrijpen in het zelfbeeld van jongeren, en vroegtijdige signalering maakt echt het verschil.
Digiwijzer helpt scholen met concrete oplossingen
Bij Digiwijzer zien we dagelijks hoe social media het zelfbeeld van jongeren beïnvloedt. Daarom bieden wij scholen praktische ondersteuning met onze digicoaches. Onze digicoaches geven gastlessen over onder andere social media, algoritmes, zelfbeeld en grooming. We leren leerlingen hoe social media platformen werken en wat je kunt doen als je iets ziet wat niet goed voelt.
