Steeds meer ouders denken dat WhatsApp een veilige plek is voor hun kinderen. Toch horen wij als Digiwijzer in de klas steeds vaker verhalen die het tegendeel bewijzen. WhatsApp-kanalen, niet te verwarren met WhatsApp-groepen, lijken op het eerste gezicht onschuldig, maar ze zijn in werkelijkheid vaak openbaar. Dat betekent dat iedereen, ook onbekenden, mee kan kijken, volgen en zelfs content kan downloaden.
Wat zijn WhatsApp-kanalen?
WhatsApp-kanalen zijn bedoeld om informatie of updates te delen met een grote groep volgers. In tegenstelling tot groepschats kunnen alleen de beheerders berichten plaatsen. Dat klinkt veilig, maar er is een belangrijk verschil: kanalen zijn niet privé. Iedereen kan ze vinden of via een link volgen. Dat is precies waar het risico ligt. Ouders denken vaak dat het een besloten omgeving is, terwijl de inhoud gewoon openbaar is.
Jongeren delen meer dan ze beseffen
In één recent geval ontdekte een ouder dat er meer dan 500 video’s van kinderen online stonden, allemaal afkomstig uit WhatsApp-kanalen. De video’s werden zonder toestemming gedeeld op YouTube. Dit laat zien hoe makkelijk content die bedoeld was voor een kleine groep, opeens overal kan opduiken.
Jongeren beseffen vaak niet dat alles wat ze posten, kan worden opgeslagen, gedeeld of misbruikt. Vooral in een tijd waarin veel communicatie plaatsvindt via WhatsApp, is het belangrijk dat ouders en scholen weten hoe deze functie werkt.
Wat we daarnaast zien, is dat WhatsApp-kanalen onder pubermeiden zich verder ontwikkelen. In sommige gevallen groeien persoonlijke kanalen uit tot onderling verbonden netwerken of zogenoemde meidenhuizen, waarbij meerdere beheerders content plaatsen en het aantal volgers actief wordt vergroot via doorgestuurde links. Daarbij speelt het zogeheten archief-effect een belangrijke rol: berichten blijven zichtbaar vanaf het moment dat het kanaal is aangemaakt. In onze blog over WhatsApp-kanalen bij pubermeiden gaan we uitgebreider in op deze ontwikkeling en de sociale dynamiek die daarbij ontstaat.
Wat kunnen ouders en scholen doen?
Er zijn gelukkig manieren om de risico’s te beperken:
- Verwijder de kanaallink uit de beschrijving, zodat het kanaal minder vindbaar is.
- Overweeg het kanaal te verwijderen als het gebruikt wordt voor persoonlijke content.
- Meld misbruik via YouTube of bij initiatieven zoals Offlimits als content wordt gestolen of verspreid.
Daarnaast is het belangrijk dat kinderen leren kritisch na te denken over wat ze delen. Wij merken dat veel leerlingen denken dat WhatsApp alleen een chatapp is, maar dat klopt niet meer. Het platform lijkt steeds meer op sociale media zoals Instagram of TikTok.
Onderwijs speelt een sleutelrol
Op school kunnen leerlingen leren hoe ze zich online beschermen. De digicoaches van Digiwijzer geven lessen over mediawijsheid, online privacy en digitale grenzen. Tijdens deze lessen bespreken we actuele situaties zoals deze, zodat kinderen begrijpen wat er met hun data en beelden kan gebeuren zodra ze iets delen.
Door samen te werken met scholen en ouders zorgen we ervoor dat jongeren veiliger omgaan met nieuwe digitale functies, zoals WhatsApp-kanalen.
Samen alert blijven
De digitale wereld verandert snel. Daarom moeten we elkaar blijven informeren over nieuwe functies, risico’s en trends. Wat gisteren veilig leek, kan vandaag al kwetsbaar zijn. Laten we jongeren leren dat delen niet altijd onschuldig is, en dat bewust online gedrag begint bij kennis.
