De laatste maanden zien wij op TikTok steeds meer video’s voorbijkomen die beloven dat je eenvoudig geld kunt verdienen door Netflix te kijken of TikTok-video’s te beoordelen. Deze advertenties lijken onschuldig. Toch leiden ze jongeren vaak naar oplichters die hun gegevens, geld of aandacht willen misbruiken. Vooral omdat veel video’s worden gepromoot door influencers die “beweren” dat zij er wél rijk van zijn geworden.
Dit klinkt aantrekkelijk voor jongeren. Ze zijn veel online, kijken graag content en willen soms snel geld verdienen. Daardoor ontstaat een situatie waarin zij sneller op zo’n video klikken, omdat het níet voelt als een risico. Juist daar maken scammers gebruik van. Wij merken in de klas dan ook dat steeds meer leerlingen vertellen dat ze dit soort “bijbaantjes” op TikTok zijn tegengekomen.
Hoe werkt de scam precies?
Volgens een factcheck van VRT NWS gaat het om nepvacatures die helemaal niet door Netflix worden aangeboden. Vaak begint het met een video (of blog) waarin iemand beweert dat je tot wel honderden euro’s per dag krijgt voor het kijken van series. Jongeren moeten vervolgens een link volgen, een account aanmaken en taken uitvoeren.
Op platforms zoals Freecash lijkt het alsof je opdrachten voltooit om geld te verdienen. Toch zien we dat gebruikers vooral worden aangezet om persoonlijke gegevens achter te laten, apps te installeren of betalingen te doen om “je profiel te activeren”. Dat laatste is een klassiek signaal van online oplichting.
Serietotaal legt uit dat het “Netflix-reviewer-baantje” niet bestaat. De vacatures zijn enkel lokmiddelen. En op Reddit delen jongeren hoe ze geld verloren of hun gegevens hebben moeten terughalen. Hoewel TikTok belooft dat zulke campagnes worden verwijderd, blijven nieuwe varianten opduiken.
Doordat influencers deze video’s soms delen, lijkt het betrouwbaar. Maar influencers krijgen vaak betaald om zo’n link te promoten, zonder dat ze weten dat het een scam is. Jongeren weten dat niet. Zij denken dat een vertrouwd gezicht dus ook een betrouwbaar aanbod betekent. Onderstaand een voorbeeld van zo’n advertentie op TikTok.
Waarom jongeren sneller in deze val trappen
Wij merken dat jongeren vier duidelijke triggers hebben:
- Het lijkt te makkelijk. Je kijkt toch al series of TikTok? Waarom zou je er geen geld mee verdienen?
- Social proof. Jongeren vertrouwen influencers sneller dan officiële bronnen. Daardoor denken zij dat het echt werkt.
- Druk om geld te verdienen. Veel jongeren zoeken snelle manieren om bij te verdienen.
- Gebrek aan kritische vaardigheden. De noodzaak om een aanbod te checken wordt niet altijd gezien.
Daarom is juist deze scam zo effectief. Hij voelt niet als oplichting. Hij voelt als een kans.
De risico’s stapelen zich snel op
Hoewel de meeste jongeren denken dat “je niets kunt verliezen”, is het tegenovergestelde waar. Vaak moeten zij:
- persoonlijke gegevens delen
- apps installeren die malware bevatten
- betalingen doen om “toegang” te krijgen
- social-media-accounts koppelen
- cookies of permissies toestaan die hun privacy schaden
In de praktijk levert het niets op. De enige die hier verdient, is de oplichter.
Wat kunnen ouders en scholen nu al doen?
Wij adviseren om dit onderwerp actief te bespreken. Bespreek waarom snelle verdiensten verdacht zijn. Leg uit hoe nepbanen werken. Toon voorbeelden van advertenties en laat jongeren benoemen wat hen juist triggerde. Omdat dit onderwerp snel verandert, is het belangrijk om jongeren continu bij te praten. Maar daarbij ook uit te leggen dat ‘gratis geld’ niet bestaat en je altijd betaald in een andere vorm.
Wil je meer weten of een les of ouderavond boeken? Neem gerust contact op met het team van Digiwijzer. Wij helpen scholen dagelijks om jongeren online veilig en kritisch te laten groeien.
