De Europese Commissie wil kinderen beter beschermen tegen online risico’s. Daarom presenteerde zij op 17 september 2026 de EU Kids Act, een wetsvoorstel met strengere regels voor sociale media, videoplatforms en andere digitale diensten. Een belangrijk onderdeel is dat jongeren pas vanaf 15 jaar zelfstandig een socialmedia-account mogen aanmaken.
Op 30 oktober reageerde het Nederlandse kabinet op het voorstel. Nederland steunt de plannen grotendeels, maar heeft ook zorgen over privacy en de verantwoordelijkheid die bij ouders komt te liggen. Wat houdt de EU Kids Act precies in en wat kan er veranderen voor kinderen, ouders en platforms?
Wat is de EU Kids Act?
De EU Kids Act is een voorstel voor Europese wetgeving die kinderen beter moet beschermen bij het gebruik van digitale diensten. De regels richten zich niet alleen op sociale media en videoplatforms, maar ook op online games, AI-chatbots en appwinkels.
De Europese Commissie wil hiermee verschillende online risico’s aanpakken. Denk aan verslavende ontwerptechnieken, ongewenste contacten, schadelijke inhoud en de manier waarop algoritmes bepaalde berichten of video’s aanbevelen. De bedoeling is dat digitale diensten vanaf het ontwerp rekening houden met de veiligheid van minderjarigen.
Daarnaast wil de Europese Commissie gezamenlijke regels invoeren voor alle EU-landen. Zo moeten kinderen in verschillende lidstaten op een vergelijkbare manier worden beschermd en hoeven platforms niet met uiteenlopende nationale regels rekening te houden.
Welke leeftijdsgrenzen stelt de EU Kids Act voor?
Een belangrijk onderdeel van de EU Kids Act is de invoering van Europese leeftijdsgrenzen voor sociale media en videoplatforms met risicovolle functies. Het voorstel maakt daarbij onderscheid tussen drie leeftijdsgroepen.
- Kinderen onder de 13 jaar: mogen geen eigen socialmedia-account aanmaken. Beperkte toegang tot kindvriendelijke videodiensten blijft mogelijk via het account van een ouder of verzorger.
- Kinderen van 13 en 14 jaar: mogen onder voorwaarden gebruikmaken van een beperkt account, ook wel een mini-account genoemd. Dit account wordt beheerd door een ouder of verzorger.
- Jongeren vanaf 15 jaar: mogen zelfstandig een socialmedia-account aanmaken. Platforms moeten ook voor deze jongeren voldoen aan strengere veiligheidseisen.
De voorgestelde minimumleeftijd betekent dus niet dat jongeren vanaf 15 jaar zonder bescherming gebruikmaken van sociale media. De Europese Commissie wil dat digitale diensten voor alle minderjarige gebruikers veiliger worden ingericht.
Hoe werkt een mini-account met ouderlijk toezicht?
Voor kinderen van 13 en 14 jaar introduceert het voorstel een zogenoemd mini-account. Hiermee kunnen zij beperkt gebruikmaken van sociale media, terwijl een ouder of verzorger bepaalde instellingen en activiteiten kan beheren.
Volgens de Europese Commissie mogen kinderen met zo’n account maximaal één uur per dag gebruikmaken van de betreffende dienst. Ook moeten ouders contacten kunnen goedkeuren en kunnen bepalen met wie hun kind online contact heeft. Hiervoor zouden platforms speciale hulpmiddelen voor ouderlijk toezicht moeten aanbieden.
Een mini-account verschilt daarmee van een regulier account. Kinderen krijgen toegang tot een beperktere digitale omgeving en bepaalde functies worden afgeschermd. De precieze technische uitvoering moet nog verder worden uitgewerkt.
Welke andere veranderingen moeten sociale media doorvoeren?
De EU Kids Act gaat verder dan leeftijdsgrenzen. Een belangrijk uitgangspunt is safety by design: digitale diensten moeten vanaf het ontwerp veilig zijn voor kinderen, in plaats van dat gebruikers zelf alle risico’s moeten beperken.
Daarom stelt de Europese Commissie onder meer maatregelen voor tegen eindeloos scrollen, automatisch afspelende video’s en notificaties die kinderen steeds opnieuw naar een app proberen te lokken. Ook zogenoemde streaks, waarbij gebruikers worden gestimuleerd om iedere dag terug te keren, vallen onder de voorgestelde beperkingen.
Daarnaast moeten accounts van minderjarigen standaard privé zijn en moeten platforms ongewenst contact door onbekenden tegengaan. Ook aanbevelingssystemen moeten worden aangepast, zodat niet uitsluitend het vasthouden van de aandacht van gebruikers centraal staat.
Voor AI-chatbots en online games komen eveneens aanvullende eisen. AI-chatbots mogen bijvoorbeeld geen functies gebruiken die kinderen emotioneel afhankelijk kunnen maken. Daarmee richt de EU Kids Act zich op verschillende onderdelen van de digitale omgeving waarin kinderen opgroeien.
Hoe moeten platforms de leeftijd van gebruikers controleren?
Om de voorgestelde leeftijdsgrenzen te kunnen handhaven, moeten platforms controleren hoe oud gebruikers zijn. Alleen een geboortedatum invullen zou daarvoor niet meer voldoende zijn.
De Europese Commissie wil gebruikmaken van privacyvriendelijke leeftijdsverificatie. Een mogelijke oplossing is een Europese app waarmee gebruikers kunnen aantonen dat zij een bepaalde leeftijd hebben bereikt, zonder hun volledige identiteit met het platform te delen.
De bedoeling is dat een platform alleen de noodzakelijke leeftijdsinformatie ontvangt. Toch vraagt de uitvoering om zorgvuldigheid. Ook bestaande accounts moeten volgens het voorstel worden gecontroleerd, terwijl de privacy van gebruikers beschermd moet blijven.
Waarom heeft Nederland zorgen over de EU Kids Act?
Het Nederlandse kabinet reageerde op 30 oktober 2026 positief op de algemene uitgangspunten van het voorstel. Vooral de gezamenlijke Europese aanpak en de verantwoordelijkheid van platforms worden ondersteund. Tegelijkertijd heeft Nederland op verschillende onderdelen vragen.
Een belangrijk aandachtspunt is de rol van ouders bij mini-accounts. Niet alle ouders hebben dezelfde digitale vaardigheden, tijd of mogelijkheden om hun kinderen online te begeleiden. Volgens het kabinet kan een systeem waarin toegang afhankelijk is van ouderlijk toezicht daardoor tot verschillen tussen kinderen leiden.
Daarnaast wijst Nederland op privacyrisico’s. Wanneer platforms moeten controleren of iemand daadwerkelijk de ouder of verzorger van een kind is, kan daarvoor aanvullende informatie nodig zijn. Het kabinet wil voorkomen dat bedrijven hierdoor onnodig persoonsgegevens verzamelen.
Ook vraagt Nederland aandacht voor de gevolgen van leeftijdsgrenzen en leeftijdsverificatie voor grondrechten. Daarbij gaat het onder meer om de vrijheid van meningsuiting, toegang tot informatie en privacy. Het kabinet wil dat deze gevolgen tijdens de verdere behandeling van het voorstel zorgvuldig worden onderzocht.
Wanneer gaat de EU Kids Act in?
De EU Kids Act is op dit moment nog een wetsvoorstel en dus geen definitieve wet. De Europese Commissie presenteerde de plannen in september 2026. Daarna is een consultatie gestart waarin onder anderen ouders, jongeren, onderwijsprofessionals en digitale platforms hun mening kunnen geven.
De voorstellen moeten vervolgens verder worden besproken binnen de Europese Unie. Het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie spelen daarbij een rol. Tijdens dit proces kunnen onderdelen van het voorstel nog veranderen.
Voor ouders en scholen betekent dit dat de voorgestelde leeftijdsgrenzen en mini-accounts nog niet gelden. De bestaande regels en voorwaarden van digitale platforms blijven voorlopig van toepassing.
De EU Kids Act laat zien welke veranderingen Europa voor ogen heeft om digitale diensten veiliger te maken voor minderjarigen. Of alle voorgestelde maatregelen daadwerkelijk worden ingevoerd, moet de komende periode blijken. Voor ouders en onderwijsprofessionals is het daarom belangrijk om de ontwikkelingen te volgen en kinderen ondertussen te blijven ondersteunen bij veilig en bewust gebruik van digitale technologie.
