TikTok staat bekend als een vrolijk en creatief platform voor korte filmpjes. Toch krijgen wij vanuit klassen steeds vaker een heel ander geluid te horen. Leerlingen vertellen hoe ze overspoeld worden met ongecensureerde naaktbeelden op tikTok. Ook het Jeugdjournaal meldt dat kinderen (42 procent) wel eens blote beelden te zien krijgen. Niet zelden gaat het om fragmenten uit pornofilms of seksueel getinte scènes die op geen enkele manier geschikt zijn voor kinderen.
Onschuldig klikken met grote gevolgen
Eén klik. Meer is er niet nodig om het algoritme van TikTok in gang te zetten. Wie één keer op een seksueel getint filmpje blijft hangen of erop klikt, merkt direct het effect: de For-You-Page verandert razendsnel. Steeds vaker verschijnen er vergelijkbare video’s. Jongeren die nieuwsgierig zijn, worden onbedoeld meegenomen in een stroom van expliciete content. Dat is geen toeval, maar het resultaat van slimme algoritmes die gedrag analyseren.
Hoe werkt dat algoritme precies?
Het algoritme van TikTok is ontworpen om gebruikers zo lang mogelijk vast te houden. Door te meten waar iemand op klikt, hoelang iemand kijkt en welk gedrag er volgt, stelt TikTok automatisch nieuwe video’s voor. Wie dus per ongeluk of uit onschuldige nieuwsgierigheid een seksueel getint filmpje bekijkt, krijgt binnen de kortste keren een tijdlijn vol vergelijkbare content. Hoe vaker een gebruiker kijkt, hoe sterker het algoritme dit type content blijft pushen. En op die manier kan een gebruiker opeens heel veel naaktbeelden tegenkomen op TikTok.
Lees meer over het algoritme en hoe dit een kloof slaat tussen ouders en hun kinderen.
Waarom dit problematisch is
TikTok heeft een jonge doelgroep. Ondanks leeftijdsgrenzen is het platform razend populair onder kinderen. Wanneer zij blootgesteld worden aan dit soort expliciete beelden, zonder context of begeleiding, kan dat schadelijke gevolgen hebben. Bijvoorbeeld voor hun beeldvorming rond seks, relaties en intimiteit.
Bovendien leidt de normalisering van naaktbeelden op TikTok ertoe dat jongeren denken dat dit ‘erbij hoort’. Wat begint met nieuwsgierigheid kan uiteindelijk bijdragen aan ongewenst gedrag, het delen van eigen naaktbeelden of zelfs afpersing via sextortion.
Wat kunnen ouders en scholen doen?
Als school of ouder kun je jongeren helpen om mediawijzer te worden. Bespreek wat ze tegenkomen op hun tijdlijn en vraag of ze wel eens iets ongepast gezien hebben. Leg bijvoorbeeld ook uit hoe het algoritme werkt en hoe ze bewust kunnen kiezen waar ze wel of niet op klikken. Blijf in gesprek, zonder oordeel.
Bij Digiwijzer geven wij les over dit soort thema’s. Onze digicoach komt op school en bespreekt met leerlingen hoe ze slim en veilig met sociale media omgaan. Daarbij komt ook expliciete content op social media aan bod.
Meer tips en updates?
Wil je als ouder of onderwijsprofessional op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen op het gebied van mediawijsheid? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!
