Even snel een berichtje beantwoorden terwijl je op het schoolplein wacht? Op sommige Nederlandse basisscholen wordt ouders gevraagd hun telefoon weg te stoppen. Waar de landelijke smartphoneafspraken zich vooral richten op leerlingen, kiezen sommige scholen ervoor om ook ouders en medewerkers bij het telefoonbeleid te betrekken.
In mei 2026 meldde het Jeugdjournaal dat op zeker 35 basisscholen telefoons voor iedereen verboden waren. Ook recent kwam deze aanpak opnieuw in het nieuws. Waarom kiezen scholen voor een smartphonevrij schoolplein en wat betekent dit voor ouders, leerlingen en onderwijsprofessionals?
Smartphoneverbod voor ouders op school krijgt meer aandacht
Sinds het schooljaar 2024-2025 gelden op basisscholen landelijke afspraken over het gebruik van mobiele telefoons tijdens de les. Scholen bepalen zelf hoe zij deze afspraken uitvoeren. Sommige basisscholen gaan inmiddels een stap verder door niet alleen leerlingen, maar ook ouders en medewerkers te vragen hun telefoon weg te houden.
Bij deze scholen gelden de afspraken bijvoorbeeld tijdens het brengen en ophalen van kinderen, op het schoolplein en soms ook in het schoolgebouw. Het uitgangspunt is dat telefoons niet alleen bij leerlingen, maar ook bij volwassenen minder vanzelfsprekend aanwezig zijn.
Op sommige scholen spreken leerlingen volwassenen zelfs aan wanneer zij toch hun telefoon gebruiken. Daarmee wordt het naleven van de afspraken een gezamenlijke verantwoordelijkheid en krijgen leerlingen de gelegenheid om volwassenen bewust te maken van hun eigen telefoongebruik.
Waarom moeten ook ouders hun smartphone wegleggen?
Kinderen leren niet alleen van wat volwassenen vertellen, maar ook van wat zij doen. Wanneer leerlingen hun telefoon niet mogen gebruiken, terwijl ouders tijdens het ophalen voortdurend op hun scherm kijken, kan dat tegenstrijdig overkomen. Door dezelfde afspraken voor iedereen te hanteren, willen scholen het goede voorbeeld geven.
Daarnaast draait een smartphonevrij schoolplein om aandacht voor elkaar. Het moment waarop ouders hun kinderen ophalen, biedt gelegenheid om elkaar te begroeten, een gesprek te voeren of aandacht te hebben voor wat een kind vertelt. Een telefoon kan die interactie onderbreken, bijvoorbeeld wanneer een ouder tijdens een gesprek berichten leest.
Dat betekent niet dat iedere ouder die op zijn telefoon kijkt, onvoldoende aandacht heeft voor zijn kind. Soms is telefoongebruik noodzakelijk, bijvoorbeeld voor werk of een dringend bericht. Het gaat vooral om bewustwording van de momenten waarop een telefoon wel of niet nodig is.
Wat verandert er als ouders hun telefoon wegleggen?
Een smartphonevrij schoolplein heeft niet alleen invloed op het telefoongebruik van leerlingen. Ook de manier waarop ouders en medewerkers met elkaar omgaan, kan veranderen. Wanneer volwassenen minder op hun scherm kijken, ontstaat er mogelijk meer ruimte voor onderling contact.
Bij een basisschool die recent in het nieuws kwam, werd bijvoorbeeld opgemerkt dat ouders sinds de invoering van de afspraken vaker met elkaar in gesprek gaan. In plaats van tijdens het wachten hun telefoon te pakken, maken zij eerder een praatje met andere ouders.
Tegelijkertijd is het niet voor iedereen vanzelfsprekend om de telefoon weg te leggen. Veel mensen zijn gewend om tijdens korte wachtmomenten berichten te controleren. Een smartphonevrij schoolplein kan daardoor ook zichtbaar maken hoe automatisch telefoongebruik onderdeel is geworden van dagelijkse routines.
Wat verandert er vanaf 1 januari 2027?
Naast de initiatieven van individuele basisscholen wil het kabinet de landelijke smartphoneafspraken verder aanscherpen. Het voornemen is dat leerlingen vanaf 1 januari 2027 hun mobiele telefoon gedurende de hele schooldag niet meer gebruiken. Dat betekent dat telefoons ook tijdens pauzes, in de aula en op het schoolplein buiten gebruik blijven.
Het gaat om een voorgenomen aanscherping van de bestaande afspraken. Scholen blijven verantwoordelijk voor hun eigen telefoonbeleid en er moet ruimte blijven voor uitzonderingen, bijvoorbeeld vanwege medische redenen.
Belangrijk is dat deze landelijke aanscherping betrekking heeft op leerlingen en niet op ouders. Basisscholen die ook ouders en medewerkers vragen hun smartphone weg te leggen, maken daar zelf afspraken over. Een landelijk smartphoneverbod voor ouders op school is dus niet aangekondigd.
Wat betekent een smartphonevrij schoolplein voor ouders en scholen?
Een smartphoneverbod voor ouders vraagt om duidelijke communicatie. Scholen moeten uitleggen waarom zij de afspraken invoeren, waar deze gelden en wat er van ouders wordt verwacht. Daarbij is het belangrijk dat medewerkers zich eveneens aan de afspraken houden en dat er aandacht is voor situaties waarin telefoongebruik noodzakelijk is.
Voor ouders kan zo’n afspraak aanleiding zijn om stil te staan bij hun eigen digitale gewoontes. Hoe vaak wordt de telefoon automatisch gepakt tijdens het wachten? En welke momenten lenen zich ervoor om het scherm bewust even weg te leggen? Ook thuis kunnen ouders en kinderen bespreken wanneer telefoongebruik wel of niet passend is.
Voor onderwijsprofessionals biedt deze ontwikkeling een aanknopingspunt om met leerlingen te praten over digitale gewoontes en voorbeeldgedrag. Waarom vinden we het soms moeilijk om onze telefoon weg te leggen? En waarom kunnen dezelfde afspraken voor kinderen en volwassenen belangrijk zijn? Zulke gesprekken sluiten aan bij digitale geletterdheid in het onderwijs, waarbij leerlingen leren om bewust en verantwoord met digitale technologie om te gaan.
Bewust telefoongebruik begint bij iedereen
De ontwikkeling rondom het smartphoneverbod voor ouders op school laat zien dat de aandacht voor telefoongebruik zich niet langer uitsluitend op leerlingen richt. Ook de digitale gewoontes van volwassenen worden onderdeel van het gesprek. Een smartphonevrij schoolplein is daarbij ÊÊn mogelijke aanpak. Het belangrijkste is dat scholen, ouders en leerlingen samen nadenken over de rol van smartphones, het belang van persoonlijke aandacht en het voorbeeld dat volwassenen geven. Zo wordt bewust telefoongebruik niet alleen iets wat kinderen moeten leren, maar iets waar iedereen een bijdrage aan kan leveren.


