Even een Snap sturen zodat je streak niet verdwijnt. Kijken wie jouw bericht heeft geopend. Je Snapscore zien stijgen. Of toch nog reageren op een melding voordat je gaat slapen. Voor veel jongeren horen deze dingen bij het dagelijkse gebruik van Snapchat.
Juist die functies staan nu ter discussie. Stichting Massaschade & Consument (SMC) is een nieuwe Nederlandse rechtszaak tegen Snap gestart. Volgens de stichting maakt het verslavende ontwerp van Snapchat het vooral voor kinderen en jongeren moeilijk om de app weg te leggen.
Maar wat maakt Snapchat zo aantrekkelijk om steeds opnieuw te openen? En wat kunnen ouders doen als hun kind voortdurend het gevoel heeft Snapchat te moeten checken?
Nieuwe Nederlandse rechtszaak tegen Snapchat
Volgens SMC gebruikt Snapchat verschillende technieken die ervoor zorgen dat gebruikers steeds terugkeren naar de app. De stichting noemt onder andere Snapstreaks, de Snapscore, autoplay en meldingen.
SMC wil dat Snap deze functies standaard uitschakelt en gebruikers zelf laat kiezen of ze die willen gebruiken. Voor minderjarige gebruikers zouden volgens de stichting strengere maatregelen moeten gelden. Ook eist de stichting een schadevergoeding voor gebruikers.
De rechter heeft hierover nog geen oordeel gegeven. Het is dus niet vastgesteld dat Snapchat gebruikers bewust verslaafd maakt. De rechtszaak draait juist om de vraag in hoeverre Snap verantwoordelijk is voor een ontwerp dat gebruikers stimuleert om steeds terug te keren.
Waarom blijf je Snapchat steeds openen?
Snapchat draait voor een groot deel om contact met vrienden. Daardoor voelt de prikkel om terug te keren niet alleen als iets wat vanuit de app komt. Er zit ook een sociale kant aan.
Een bekend voorbeeld is de Snapstreak. Sturen twee gebruikers elkaar iedere dag een Snap? Dan verschijnt er een teller die bijhoudt hoeveel dagen zij dat achter elkaar hebben gedaan. Stuur je niet op tijd iets, dan kan die streak verdwijnen.
Voor iemand die al honderden dagen een streak met een vriend heeft, kan het verliezen daarvan belangrijk voelen. Niet reageren betekent dan niet alleen dat je een app negeert. Het kan voelen alsof je iets tussen jou en een vriend verbreekt.
Ook de Snapscore speelt in op gebruik. Die score loopt op door actief te zijn op Snapchat. Daarnaast zorgen meldingen en verdwijnende berichten ervoor dat er regelmatig iets nieuws te bekijken of beantwoorden is.
Geen van deze functies hoeft afzonderlijk problematisch te zijn. De combinatie kan het echter lastig maken om Snapchat bewust weg te leggen.
‘Ik moet nog even mijn streak doen’
Dat maakt Snapchat interessant als we naar schermtijd kijken. Een kind kan zelf van plan zijn om te stoppen, maar tegelijkertijd het gevoel hebben nog één ding te moeten doen.
Vooral ’s avonds kan dat merkbaar worden. Nog één Snap versturen om een streak te behouden, reageren op een vriend en vervolgens toch nog even kijken wat er verder is binnengekomen. Voor je het weet duurt ‘even Snapchat checken’ veel langer.
Daarom is alleen vragen hoeveel uur een kind op Snapchat zit niet altijd voldoende. Vraag ook eens waarom het moeilijk is om te stoppen.
Heeft je kind veel streaks? Voelt het alsof berichten direct beantwoord moeten worden? Is er angst om iets te missen als de telefoon een tijdje weg is? Zulke vragen geven meer inzicht in de rol die Snapchat daadwerkelijk speelt.
Wanneer wordt Snapchat-gebruik een probleem?
Veel Snapchat gebruiken betekent niet automatisch dat een kind verslaafd is. Voor veel jongeren is Snapchat simpelweg een belangrijke plek om contact met vrienden te onderhouden.
Wel is het verstandig om te letten op de invloed die het gebruik heeft. Lukt het bijvoorbeeld om de telefoon weg te leggen tijdens huiswerk, het eten of voor het slapengaan? Of ontstaat er onrust wanneer Snapchat tijdelijk niet beschikbaar is?
Ook slaap is een belangrijk aandachtspunt. Wanneer meldingen ervoor zorgen dat een kind ’s avonds blijft kijken of ’s nachts de telefoon pakt, kan het gebruik gevolgen krijgen buiten de app.
Probeer daarbij niet meteen functies zoals streaks af te doen als onzin. Voor een volwassene kan zo’n digitaal vlammetje weinig voorstellen, terwijl het voor een jongere onderdeel kan zijn van een vriendschap of groepsdynamiek.
Ook Europa kijkt kritisch naar Snapchat
De Nederlandse rechtszaak staat niet op zichzelf. De Europese Commissie startte in maart 2026 een formeel onderzoek naar Snapchat onder de Digital Services Act (DSA).
Daarbij onderzoekt de Commissie of Snapchat voldoende maatregelen neemt om minderjarigen te beschermen. Het onderzoek richt zich onder andere op leeftijdscontrole en risico’s zoals grooming, criminele rekrutering en toegang tot illegale of leeftijdsgebonden producten. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) ondersteunt de Europese Commissie bij het onderzoek.
Dat onderzoek gaat dus niet specifiek over dezelfde beschuldigingen als de Nederlandse rechtszaak. Beide ontwikkelingen passen wel binnen een bredere discussie: hoeveel verantwoordelijkheid hebben sociale platforms voor de manier waarop hun apps het gedrag van kinderen beïnvloeden?
Wat kun je als ouder doen?
Je hoeft Snapchat niet volledig te begrijpen om er met je kind over te praten. Juist vragen naar hoe je kind de app gebruikt, kunnen een goed begin zijn.
Vraag bijvoorbeeld welke functies belangrijk zijn, hoeveel streaks je kind heeft en wat er gebeurt als een streak verdwijnt. Bespreek ook of je kind druk voelt om snel te reageren en welke meldingen echt nodig zijn.
Vervolgens kun je samen afspraken maken over momenten waarop Snapchat even niet belangrijk hoeft te zijn. Denk aan tijdens het eten, huiswerk of vlak voor het slapengaan. Ook kan het helpen om samen de meldings- en privacyinstellingen te bekijken.
Op Digiwijzer schreven we eerder al over het veilig instellen van een eerste socialmedia-account. Daarin leggen we uit welke instellingen belangrijk zijn wanneer een kind voor het eerst sociale media gaat gebruiken.
Leer kinderen herkennen hoe apps hun aandacht vasthouden
De discussie rond het verslavende ontwerp van Snapchat laat zien dat mediawijsheid verder gaat dan afspraken maken over schermtijd.
Kinderen gebruiken apps die bewust zijn ontworpen om aantrekkelijk en gemakkelijk te blijven gebruiken. Daarom helpt het als ze leren herkennen welke technieken daarbij worden ingezet. Waarom verschijnt er een streak? Waarom krijg je precies op dat moment een melding? En waarom voelt het vervelend om een score of reeks kwijt te raken?
Wie begrijpt hoe een app om aandacht vraagt, kan ook bewuster beslissen wanneer het tijd is om hem weg te leggen. Daar kunnen ouders en scholen bij helpen. Tegelijkertijd ligt de verantwoordelijkheid niet alleen bij kinderen: ook platforms hebben een rol in het creëren van een digitale omgeving waarin minderjarigen veilig kunnen opgroeien.
