Er wordt tegenwoordig veel gebruik gemaakt van deepfake, maar wat is het nou eigenlijk? Deepfakes zijn beelden, geluiden of teksten die door AI (artificial intelligence) worden gemaakt. De AI wordt dan gebruikt voor het maken of manipuleren van beelden, geluid of teksten. Momenteel is er een trend gaande rondom deepfakes. Hierin wordt vaak het gezicht van een persoon verwisseld met dat van een ander. 

Wat zijn deepfakes?

Het woord ‘deepfake’ combineert de Engelse woorden deep en fake. Deep verwijst naar de kunstmatig intelligente deep learning-netwerken. Fake staat voor nep. 

Deepfakes worden vaak gebruikt voor onschuldige beelden, zo worden er bijvoorbeeld TikToks mee gemaakt. Dit kan zorgen voor hilarische beelden. 

Het gevaar

Aan de andere kant is deepfake-technologie ook heel gevaarlijk. Deepfake kan op vele manieren gebruikt worden en zo meningen manipuleren, mensen chanteren of reputatieschade toebrengen. 

Elize de Mul wijst erop dat het merendeel van de video’s nu nog (wraak)porno betreft. Ondanks dat veel mensen zien dat het nep is, heeft het toch veel impact op het slachtoffer omdat het bewegend beeld betreft. “Het maakt dan gevoelsmatig niet uit of je kunt zien of het echt of nep is. Dit baart mij wel zorgen. Als mensen willen wij altijd heel snel bewegende beelden geloven, dit maakt het extra lastig”. 

Praat met jongeren over deze gevaren

“Door de grote toestroom aan beelden is er te weinig ruimte om alles te controleren. Maar dit is wel heel belangrijk. Volwassenen gaan er te makkelijk vanuit dat jongeren dit wel begrijpen. Echter snappen zij niet hoe de wereld in elkaar steekt. Ouderen begrijpen dit meer.”

“Het is belangrijk dat we met jongeren over beelden praten en samen bedenken wat het doet. Wat is echt, wat niet? Goed voorbeeld zijn de foto’s op Instagram bij de Gates of Heaven in Bali. Daarbij lijkt water te zorgen voor een mooie reflectie van dit bouwwerk, maar in werkelijkheid wordt dat effect gecreëerd met een spiegel. Bespreek dat soort dingen met jongeren. Ten tweede: de ethische kant. Laat jongeren nadenken wat ze met de mogelijkheden die technologie bieden willen doen. Wat plaats je wel of niet online, en wat betekent het als je een nepvideo van iemand maakt? Het is belangrijk dat jongeren zich bewust zijn van de risico’s en gelaagdheid van digitaal beeld.”

Elize: “De taak ligt wat mij betreft niet alleen bij het onderwijs. Regulering en ook design zijn belangrijk. Zo is er al een gedragscode voor deepfakevideo’s om ze te labelen met een watermerk. Er zijn op veel vlakken oplossingen te bedenken om het publiek te helpen het onderscheid te maken.” 

Belangrijk onderwerp

We kunnen dus concluderen dat deepfake een steeds groter wordend gevaar is. Het is daardoor erg belangrijk om dit goed onder de aandacht te brengen bij jongeren. Zo zorgen we ervoor dat er minder slachtoffers vallen door dit nieuwe fenomeen. Wil je meer informatie rondom dit onderwerp en hoe je hier het beste over kan praten met jongeren? Neem dan gerust contact op.